OCHRONA LASÓW
Prawie
wszystkie lasy parku (ponad 97% ich powierzchni)
chronione są w sposób czynny, a tylko 283 hektary
lasów podlegają ochronie ścisłej. Ściśle chronione
są fragmenty dojrzałych, stabilnych ekosystemów - na
przykład bór bagienny na "Suchym Bagnie". Ochroną
ścisłą objęto także kilka niewielkich wydzieleń
leśnych z drzewostanami w
różnym wieku, w lesie zmienionym w wyniku dawnego
użytkowania gospodarczego. Obserwacje nad tempem i
kierunkami naturalnych przekształceń tych fragmentów
lasu mogą mieć duże znaczenie dla nauki i praktyki
działań ochronnych.
Znaczna
część lasów parku ma zmieniony, w stosunku do lasów
naturalnych, skład gatunkowy drzewostanów,
ujednolicony wiek drzew i małe zróżnicowanie
przestrzenne. Realizuje się w nich ochronę czynną.
Praca leśników prowadzi do ułatwienia i
przyśpieszenia powrotu lasów o charakterze
naturalnym - ze składem gatunkowym drzew,
odpowiadającym lokalnym warunkom glebowym oraz
zróżnicowanym wiekiem poszczególnych warstw
drzewostanu.
Dziś
możemy sobie wyobrazić, jak w przyszłości mogą
wyglądać nadwigierskie lasy. Biorąc pod uwagę wyniki
badań jakości gleb, warunków wodnych, lokalnego
klimatu oraz innych czynników, specjaliści określili
optymalny skład drzewostanów oraz opisali
potencjalną roślinność na całym obszarze parku. Na
tej podstawie opracowywane są plany działań
ochronnych, w tym związanych z przebudową
drzewostanów. W miejscach, z których usunięto
drzewa, wprowadza się sadzonki tych gatunków drzew,
które powinny występować w danym siedlisku.
Lasy o
uproszczonej strukturze charakteryzują się małą
opornością na ataki owadów. Dlatego też ważnym
kierunkiem czynnej ochrony lasów jest dbałość o utrzymywanie
niskiej liczebności tych gatunków owadów, które mogą
doprowadzić do zniszczenia lasów na dużym obszarze.
Do najgroźniejszych należą korniki, żerujące w łyku
świerków. Powstrzymanie inwazji tych owadów możliwe
jest dzięki wycinaniu drzew opanowanych przez
korniki i niedopuszczenie do wylotów kolejnych
pokoleń chrząszczy.
Do
ograniczania i kontroli liczebności korników stosuje
się również różnego typu pułapki. Zawierają one
feromony – substancje wabiące chrząszcze. W lukach i przerzedzeniach
powstałych po wycięciu starych drzew sadzi się młode
drzewka, przede wszystkim tych gatunków, których
brakuje w otaczającym drzewostanie. Później usuwa
się rośliny które zagłuszają nowe pokolenie drzew.
Młode
drzewka, w tym również posadzone przez służbę parku,
są bardzo chętnie ogryzane przez jelenie, sarny i
łosie. By zapobiec szkodom w uprawach leśnych grodzi
się je lub smaruje drzewka preparatami
odstraszającymi, tzw. repelentami, albo zakłada
osłonki. Nie grodzi się jednak wszystkich upraw, nie
smaruje i nie zakłada osłonek na wszystkie drzewka,
ponieważ część z nich powinna być dostępna dla
zwierzyny.
Przewrócone lub złamane sosny i świerki usuwa się z
lasu z dwu powodów: by zapobiec rozmnożeniu owadów
zagrażających trwałości istnienia drzewostanów oraz
by stworzyć warunki wzrostu pożądanym gatunkom
liściastym. Nie wycina się jednak wszystkich chorych
drzew. Część z nich pozostaje w lesie, ponieważ mają
w nim do spełnienia bardzo
ważną rolę. Stają się środowiskiem życia wielu
gatunków grzybów, roślin i zwierząt.
Wszystkie wymienione wcześniej zabiegi nie
rozwiązują kłopotów z ochroną drzew. Konieczna staje
się także regulacja liczebności leśnych
roślinożerców. Dawniej, funkcję „regulatora” liczby
saren czy jeleni spełniały duże drapieżniki –
głownie wilki. Dziś jest ich niewiele, i aby
pogodzić potrzeby ochrony lasów z ochroną
ssaków roślinożernych, niezbędne jest ograniczanie
liczby zwierząt poprzez planowy odstrzał. Regulowana
jest też liczba dzików, jeśli jest ich za dużo i powodują
zbyt duże straty w uprawach rolnych.
|
